Engelli Raporu ile Araç Alma Şartları: ÖTV Muafiyeti Adım Adım

Engelli raporu ile araç alma hakkı, rapor oranına ve kişinin aracı kendisinin kullanıp kullanamayacağına göre farklı şartlara bağlıdır. ÖTV istisnasından %90 ve üzeri engellilik raporu bulunanlar, aracı özel tertibatla kullanması gereken kişiler ve ortopedik engel oranı en az %40 olup bu nedenle ehliyet alamayanlar belirli koşullarla yararlanabilir. Rapor sahibi olmak tek başına yeterli değildir; aracın fiyatı, yerli katkı oranı ve sonraki satış kısıtları da birlikte değerlendirilir. Engelli raporu ile araç alma sürecinde en çok merak edilen konular aşağıda adım adım açıklanmıştır.

Bu rehberde rapor oranından başvuru sürecine kadar, sıfır otomobil alırken kontrol etmeniz gereken bütün adımları sırayla ele alıyoruz. Hangi modellerin şartlara uyduğunu ve ÖTV’siz fiyatlarını görmek için ÖTV’siz araçlar listesi sayfamızı kullanabilirsiniz.

Engelli Raporu ile Araba Almak İçin Rapor Yüzde Kaç Olmalı?

Bu nedenle engelli raporu ile araç alma öncesinde rapor oranı mutlaka kontrol edilmelidir. Engelli raporu ile araç alma hakkının ilk şartı, raporda yazan engel oranı ve türüdür. Herkes için geçerli tek bir oran yoktur. ÖTV istisnası açısından üç ayrı durum değerlendirilir:

%40 Engelli Raporu ile Araba Alınır mı?

Şartlar sağlanırsa alınabilir. Ancak herhangi bir hastalık nedeniyle verilen toplam %40 rapor otomatik olarak ÖTV istisnası sağlamaz. Ehliyet alamayanlara ilişkin uygulamada belirleyici olan ortopedik engel oranıdır. Örneğin toplam engellilik oranı %60 olan bir kişinin ortopedik engel oranı %30 ise, toplam orana bakılarak %40 ortopedik engel şartının sağlandığı söylenemez. Birden fazla ortopedik engel varsa oranlar ilgili yönetmelikteki yöntemle hesaplanır.

Aracı özel tertibatla kendisi kullanacak kişilerde ise belirleyici olan yalnızca yüzde değil; engelin niteliği ve raporda hareket ettirici aksamda uyarlama ihtiyacının açıkça yer almasıdır.

ÖTV Muafiyetinde Araç Fiyatı Üst Sınırı ve Yerli Katkı Şartı

Engelli raporu ile araç alma işleminde aracın vergisiz fiyatı belirlenen sınırı aşmamalıdır. ÖTV istisnası her otomobil için geçerli değildir. İki ayrı sınır birlikte uygulanır:

• Fiyat üst sınırı: Aracın vergiler dahil satış bedeli güncel üst sınırı aşmamalıdır. Güncel uygulamada bu sınır 2.873.900 TL‘dir ve her yıl yeniden belirlenir.
• Yerli katkı oranı: Binek otomobillerde aracın yerli katkı oranının en az %40 olması gerekir.

Bu iki şart nedeniyle muafiyetle alınabilecek modeller, Türkiye’de üretilen veya yerli katkı oranı yüksek araçlarla sınırlıdır. Güncel listede ÖTV’siz fiyatı en düşük model Fiat Egea Sedan iken Togg, Renault, Toyota ve Hyundai’nin bazı versiyonları da şartları karşılar. Versiyon bazında uygunluğu ÖTV’siz araçlar listesi sayfamızda görebilirsiniz.

Modellerin kronik sorunlarını ve bakım maliyetlerini karşılaştırmak için Fiat Egea ve Togg T10F sayfalarına göz atabilirsiniz.

Rapor ve Ehliyette Nelere Bakılır?

Engelli raporu ile araç alma başvurusunda raporun güncel ve resmi sağlık kurulu raporu olması gerekir. %90 ve üzerindeki başvurularda engellilik oranını gösteren geçerli sağlık kurulu raporu esas alınır. 18 yaş altı çocuklarda ise ÇÖZGER raporundaki Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV) değerlendirmesi önem taşır; her ÇÖZGER raporu araç alım hakkı vermez.

Aracı özel tertibatla kendisi kullanacak kişinin raporu, hareket ettirici aksamda uyarlama ihtiyacını göstermelidir. Sürücü belgesindeki kısıtlama ve tertibat kodları da seçilen araçla uyumlu olmalıdır. Otomatik vites her engel durumunda tek başına yeterli sayılmaz; rapordaki değerlendirme ve gerekli uyarlamalar birlikte incelenir. Güncel şartlar için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın açıklamasına bakabilirsiniz.

Engelli Raporu ile Araç Alma Süreci Adım Adım

Engelli raporu ile araç alma başvurusunda belgelerin eksiksiz olması süreci hızlandırır. Engelli raporu ile araç alma süreci bayi, vergi dairesi ve noter aşamalarından oluşur.

1. Raporu kontrol ettirin. Engel oranı, ortopedik engel değerlendirmesi ve raporun geçerlilik süresi incelenir.
2. Gerekiyorsa sürücü işlemlerini tamamlayın. Özel tertibatla araç kullanacak kişiler sağlık değerlendirmesi ve uygun ehliyet kodları için başvurur.
3. Uygun modeli seçin. Fiyat üst sınırı ve yerli katkı şartını karşılayan versiyonları belirleyin; bayinin engelli satış birimiyle teyit edin.
4. Belgeleri bayiye teslim edin. Rapor, kimlik, sürücü belgesi (gerekiyorsa) ve vekâlet/veli belgeleri istenir.
5. Fatura ve tescil işlemleri yapılır. ÖTV istisnası faturada uygulanır; tescil sırasında araç kaydına satış kısıtı şerhi düşülür.
6. Gerekli tertibat takılır ve ruhsata işlenir. Özel tertibatlı araçlarda uyarlamanın belgelenmesi zorunludur.

Satış Kısıtı: Araç Ne Zaman Satılabilir?

Engelli raporu ile araç alma sonrasında aracın kullanım şartlarına da uyulmalıdır. Engelli raporu ile araç alma hakkı kullanıldıktan sonra satış için belirli bir süre beklemek gerekir. ÖTV istisnasıyla alınan araçlarda iki ayrı süre önemlidir:

• Satış süresi: Araç, ilk iktisap tarihinden itibaren 5 yıl dolmadan satılır veya devredilirse alınmayan ÖTV gecikme zammıyla birlikte ödenir. 5 yıl dolduktan sonra araç ÖTV ödenmeden satılabilir.
• Yeniden muafiyetli alım süresi: Güncel düzenlemede, muafiyetle yeni bir araç alabilmek için önceki alımın üzerinden 10 yıl geçmesi şartı öngörülmüştür. Bu bekleme şartıyla ilgili Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı bulunduğu için uygulama kişiye ve alım tarihine göre farklılık gösterebilir.

Kaza, yangın veya doğal afet nedeniyle kullanılamaz hâle gelen araçlar için farklı hükümler uygulanabilir. Kurallar sık değiştiği için satış veya yeni alım öncesinde mutlaka vergi dairesine danışın. Mevzuatın güncel metnine Gelir İdaresi Başkanlığı’nın engelliler için vergi avantajları sayfasından ulaşabilirsiniz.

Elektrikli Araç Muafiyetle Alınabilir mi?

Engelli raporu ile araç alma kuralları elektrikli modeller için de geçerlidir. Evet; fiyat üst sınırının altında kalan ve yerli katkı şartını karşılayan elektrikli versiyonlar da istisna kapsamındadır. Listede Togg’un birçok versiyonu bu şartları karşılarken, ithal bazı elektrikli modeller yerli katkı şartı nedeniyle uygun değildir. Elektrikli araç almadan önce şarj ve kullanım koşullarını Elektrikli Araç Sahibi Olmadan Önce Bilmeniz Gerekenler yazımızdan inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular